Το «νέο Ελσίνκι»

30.11.2010statesmen editor

Πολλά ερωτήματα προκάλεσε η πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης να προτείνει μια ειδική σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα τέλη Ιουνίου ή το ερχόμενο φθινόπωρο για να εξετασθεί η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Μια πορεία η οποία είναι κοινό μυστικό ότι συναντάει πολλά εμπόδια, όχι μόνο γιατί η Άγκυρα δεν έχει προωθήσει επαρκώς τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, αλλά και επειδή οι μεγάλες χώρες της Ευρώπης δεν δείχνουν διατεθειμένες να αποδεχθούν στους κόλπους τους την τεράστια αυτή μουσουλμανική χώρα. Τα ερωτήματα προκλήθηκαν κυρίως από τη διαπίστωση ότι η Ελλάδα ελάχιστα μπορεί να προωθήσει την τουρκική ένταξη, όταν χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία έχουν ανοιχτά διακηρύξει ότι προτιμούν τη λύση της ειδικής σχέσης, ανταποκρινόμενες στις αρνητικές αντιδράσεις της κοινής τους γνώμης. Είναι λοιπόν αμφίβολο αν οι χώρες αυτές θα αποδεχθούν την ελληνική πρόταση, η οποία θα τις υποχρέωνε να ξεκαθαρίσουν τη θέση τους σε επίπεδο κορυφής, τη στιγμή που, όπως φαίνεται, προτιμούν να αφήνουν το θέμα ανοιχτό για να μη συγκρουστούν με την τουρκική πλευρά.

Υπό το πρίσμα αυτό είναι τουλάχιστον αφελές να μιλάει η Αθήνα για ένα νέο Ελσίνκι. Πρώτον, γιατί η σημερινή συγκυρία δεν προσφέρεται, καθώς η Τουρκία αντιμετωπίζει το όλο πρόβλημα από θέσεως ισχύος, γεγονός που δεν συνέβαινε το 1999, όταν επιζητούσε πάση θυσία να ανάψει το πράσινο φως για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Και, δεύτερον, επειδή η Αθήνα, από τη στιγμή που ξεκίνησαν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις χωρίς να έχει προηγηθεί η παραπομπή της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (όπως προέβλεπε το Ελσίνκι), δεν διαθέτει πλέον κανένα μέσο πίεσης για να επιβάλει τις θέσεις της. Έχει άλλωστε επισημανθεί πολλές φορές η τεράστια ευθύνη της κυβέρνησης Καραμανλή, η οποία απεμπόλησε ελαφρά τη καρδία τις δεσμεύσεις του Ελσίνκι. Σήμερα η Τουρκία είναι μια πανίσχυρη περιφερειακή υπερδύναμη (πρόκειται για τη 15η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο) η οποία ελάχιστα ενδιαφέρεται πλέον για το αν θα ενταχθεί ή όχι στην ΕΕ. Όσο για το βάρος της Ελλάδας, καλύτερα να μη μιλήσουμε.

Αυτή την πανίσχυρη Τουρκία έχει να αντιμετωπίσει σήμερα η Ελλάδα και τα όπλα του παρελθόντος είναι προφανές ότι δεν επαρκούν. Με τα νέα αυτά δεδομένα ευχής έργον θα ήταν να καταλήξουν θετικά οι διερευνητικές συνομιλίες για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, οι οποίες θα αποτελέσουν την απαρχή για μια ουσιαστική επιτέλους και ύστερα από πολλές δεκαετίες βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Για να συμβεί όμως αυτό, δεν αρκεί να συμφωνήσουν απλώς οι δύο κυβερνήσεις, αλλά να είναι έτοιμοι και οι πολίτες να αποδεχθούν την όποια συμφωνία. Για τον λόγο αυτόν απαιτείται να επικρατήσει στην κοινή γνώμη και των δύο χωρών η πεποίθηση ότι λύση χωρίς αναγκαίους συμβιβασμούς δεν μπορεί να υπάρξει. Διότι, όπως δείχνουν οι άναρχες αντιδράσεις που σημειώνονται αυτή την περίοδο, πότε για ξεπούλημα του Αιγαίου και πότε για σχέδια συνεκμετάλλευσης των ενεργειακών κοιτασμάτων, καλλιεργείται και πάλι μια ατμόσφαιρα εθνικιστικής υστερίας, η οποία αποτέλεσε στο παρελθόν το κύριο εμπόδιο για την εξεύρεση λύσεων.

Το άρθρο του Γιάννη Καρτάλη δημοσιεύτηκε στο «Βήμα της Κυριακής», 28 Νοεμβρίου 2010.

Του ίδιου αρθρογράφου:

15.02.2011	Αυτός ο Τόμσεν	ΠΑΠΙΕΣ
15.02.2011	Στον ελεύθερο χρόνο του	ΠΑΠΙΕΣ
15.02.2011	Ασχολείται με το αγαπημένο του χόμπι	ΠΑΠΙΕΣ
31.12.2010	Θύμα της επικοινωνίας ο Παναθηναϊκός	ΑΘΛΗΤΙΚΑ
30.12.2010	Η "Μυστικότητα" είναι εχθρός της κάθε Δημοκρατίας	ΚΟΙΝΩΝΙΑ