Το 1821… σήμερα
27.03.2011ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ
Παρήλθε καί αυτή η εθνική επέτειος γιά τήν Επανάσταση τού 1821.Καί μπορεί νά διώξαμε τούς Τούρκους,αλλά πολλά μάς έχουν μείνει από τά 400 χρόνια τού οθωμανικού ζυγού,κι άς έχουν περάσει από τότε 190 χρόνια.
Ας δούμε λοιπόν τήν ετυμολογία κάποιων λέξεων εκείνων τών ματωμμένων χρόνων καί άς προβληματιστούμε άν πραγματικά έχουμε κατορθώσει ν’απελευθερωθούμε.Κάποιες βέβαια δέν προέρχονται μόνον από τήν τουρκική γλώσσα.
Τσολιάς,ήταν τό όνομα πού απέδιδαν οί κατακτητές μειωτικά γιά τούς φουστανελοφόρους κλέφτες καί αρματωλούς,όπως αναφέρει καί ο Μπαμπινιώτης στό λεξικό του.
Προέρχεται από τό τουρκικό cul (τσούλ),στά αραβικά cull,πού σημαίνει τό κουρέλι,τό παλιόρουχο.Τούς ονομάτιζαν λοιπόν έτσι γιατί οί φουστανέλλες τους ήταν ραμμένες από πολλά μικρά κομμάτια υφάσματος.Από ‘κεί προέρχεται καί η εξελληνισμένη λέξη τσόλι,μέ τήν οποία χαρακτηρίζουμε κάποιον απαξιωτικά,καθώς επίσης καί τό τσουλί.
Ευτυχώς, μέ τή σύσταση τού νεοελληνικού κράτους οί οπλίτες πού ήσαν ντυμμένοι μέ φουστανέλλες πήραν τήν ονομασία τους από τήν ομηρική λέξη Εύζωνος,πού σημαίνει μεταξύ άλλων τόν ελαφρά οπλισμένο στρατιώτη.
Τσαρούχι,από τό τουρκικό caruk (τσαρούκ),τό γνωστό παπούτσι τών τσολιάδων μέ τή φούντα στή «μύτη», πού σημαίνει υπόδημα μέ δερμάτινη σόλα.
Τό φέσι.Αυτό δέν προέρχεται από τήν τουρκική γλώσσα,ούτε καί από τά έθιμα τους.Η προέλευση του είναι από τήν πόλη τού Μαρόκου Φές (αραβικά Fas, γαλλικά Fes),εξ ού καί τό όνομα του.Εως τόν 19ο αιώνα η Φές ήταν η μοναδική πηγή γιά τά παραδοσιακά καπέλλα μέ τό έντονο κόκκινο χρώμα.
Τό 1925 μάλιστα,ο Κεμάλ χαραχτήρισε τό φέσι ώς παραδοσιακό κάλλυμα τής κεφαλής τών Ελλήνων καί ώς παρακμιακό.
Τό γιαταγάνι,είναι τό κυρτό σπαθί (yatagan),πού σημαίνει αυτό πού σέ ξαπλώνει κάτω.Οί Ελληνες τό εν λόγω σπαθί τό έλεγαν πάλα.
Τό καριοφίλι,ήταν τό διαδεμένο καί καταξιωμένο στίς μάχες τουφέκι τής εποχής του 1800.Η ονομασία του προέρχεται από τήν…Ιταλία.Τά κατασκεύαζε η ιταλική οπλοβιοτεχνία Carlo e Figli (Κάρλο καί Υιοί),κι έτσι παραφθαρμένο ώς καριοφίλι πέρασε στήν ελληνική γλώσσα.
Αυτά γιά νά θυμόμαστε καί νά μήν ξεχνιόμαστε…










